Healthy Masculinity คืออะไร · ผู้ชายแข็งแรงไม่ toxic ต่างจากผู้ชายอ่อนแอตรงไหน
มาร์คอายุ 30 ทำงานเป็นวิศวกรเงินเดือน 80,000 บาท · ร้องไห้ครั้งสุดท้ายตอนอายุ 12 ตอนที่หมาที่เลี้ยงมาตั้งแต่เด็กตาย · ตั้งแต่นั้นมาเขาเชื่อว่า ผู้ชายไม่ร้อง · ไม่ร้องตอนปู่เสียชีวิต · ไม่ร้องตอนแฟนทิ้ง · ไม่ร้องตอนถูกไล่ออกจากงาน. ตอนเขาอายุ 30 เขาเพิ่งเลิกกับแฟนคนที่ 4 · เธอบอกว่า อยู่กับคุณแล้วรู้สึกเหมือนอยู่กับกำแพง · มาร์คได้ยินคำนั้นและคิดว่ามันเป็น compliment.
ผมเจอมาร์คในงานวิ่งมาราธอนของบริษัท · เขายืนข้างถ้วยน้ำ ใส่เสื้อกล้ามตัวรัด ตัวเป็นกล้ามชัด พูดน้อย หัวเราะเฉพาะเรื่องที่ตัวเองตลก · ภาพพจน์ผู้ชาย แข็งแรง ที่ทุกคนยกย่อง. แต่ตอนเย็นในร้านกาแฟเขานั่งเงียบ มองออกไปนอกหน้าต่าง · พูดประโยคหนึ่งที่ทำให้ผมเงียบ · ผมไม่รู้ว่าผมรู้สึกอะไรอยู่จริงๆ · ผมรู้แค่ว่าตอนนี้ทุกอย่างมันหนัก.
ผมคิดว่ามาร์คมีปัญหาเพราะเขาแข็งเกินไป · แต่จริงๆ มาร์คไม่ได้แข็ง เขาแค่กดทุกอย่างไว้จนระบบของเขาเริ่มพัง.
ผู้ชายไทยถูกสอนแค่ 2 แบบ
เวลาคนไทยพูดถึง ผู้ชายแบบไหนถึงดี ส่วนใหญ่จะนึกได้แค่ 2 ภาพ.
ภาพแรก · ผู้ชายแข็ง ไม่ร้อง ไม่บ่น ทำงานหนัก กินเหล้าได้ ขับรถเก่ง พูดน้อย ตัดสินใจเด็ดขาด · เป็นภาพของพ่อรุ่นเก่า ของพระเอกหนังไทย ของฮีโร่ในละคร. ผู้ชายแบบนี้ดูแข็งแรง · แต่ลึกลงไปคือผู้ชายที่ไม่รู้ว่าตัวเองรู้สึกอะไรอยู่ ระเบิดในที่ส่วนตัว ดื่มหนัก เป็นซึมเศร้าโดยไม่บอกใคร เก็บปัญหาจนตายตอนอายุ 55.
ภาพที่สอง · ผู้ชายดี สุภาพ ใจดี เอาใจ ตอบ message ทุกข้อความ ช่วยทุกคำขอ ไม่เคยขัดผู้หญิง ไม่เคยทำให้ใครโกรธ · เป็นภาพของ Nice Guy ที่เพื่อนผู้หญิงรัก · แต่ไม่มีใครเลือกเป็นแฟน. ผู้ชายแบบนี้ดูดี · แต่ลึกลงไปคือผู้ชายที่ไม่มี frame ของตัวเอง ใช้ความ nice เป็น strategy เพื่อให้ได้รับการยอมรับ มี Covert Contract สะสมในใจที่ระเบิดเมื่อเสียคน.
ทั้ง 2 แบบไม่ใช่ Healthy Masculinity. ทั้ง 2 แบบคือ defense system ที่ปกป้องผู้ชายจากความเจ็บที่เขาไม่กล้าเผชิญ · แบบ 1 ปกป้องด้วยการกด · แบบ 2 ปกป้องด้วยการเอาใจ. ทั้งสองมีค่าใช้จ่ายเท่ากัน · ความสัมพันธ์ที่ตื้น สุขภาพจิตที่พัง อายุที่สั้นลง.
มาร์ค vs เอก · 2 ผู้ชายในห้องเดียวกัน
วันที่ผมเจอมาร์ค · ในร้านกาแฟเดียวกันมีผู้ชายอีกคนชื่อเอก. เอกอายุ 32 รายได้ 25,000 บาท · เพิ่งเริ่มธุรกิจส่งของออนไลน์ข้างบ้าน · ตื่นตี 5 ทุกวันเพื่อจัดของส่ง.
เอกไม่ได้แข็งเหมือนมาร์ค · ตัวเล็กกว่า เสียงนุ่มกว่า แต่งตัวธรรมดา. แต่ใน 30 นาทีที่ผมนั่งดูเอกคุยกับเพื่อน 4 คน ผมเห็นสิ่งที่มาร์คไม่มี.
หนึ่ง · เอกพูดความเห็นตัวเองตรง · เพื่อนคนหนึ่งเล่าเรื่องลงทุน crypto · เอกตอบ ผมว่าตอนนี้ไม่ใช่จังหวะ ผมเลือกเก็บเงินสดไปลงทุนตัวเอง · ไม่ขอโทษ ไม่ก้าวร้าว แค่บอกตรง. สอง · เพื่อนชวนไปเที่ยวเสาร์อาทิตย์ · เอกตอบ ขอโทษนะ เสาร์ผมต้องส่งของ ไปอาทิตย์หน้าได้ไหม · ปฏิเสธโดยไม่ explain ยาว ไม่หา excuse. สาม · เพื่อนคนหนึ่งล้อเอกเรื่องที่เขาเคยขายของแล้วโดนโกง · เอกหัวเราะแล้วบอก ใช่ เรื่องนั้นผมพังจริง ตอนนี้ผมเช็ค review 3 รอบก่อนสั่ง · ไม่ defensive ไม่หา excuse ยอมรับว่าผิด. สี่ · เพื่อนคนหนึ่งเล่าเรื่องเศร้าว่าพ่อเข้าโรงพยาบาล · เอกเอื้อมไปจับไหล่ · เงียบ 10 วินาที · พูดเสียงต่ำ พี่ ผมเสียใจด้วยจริงๆ · ตาของเอกแดงเล็กน้อย · ไม่ร้อง แต่ไม่กดเหมือนมาร์ค.
เอกไม่ใช่ผู้ชายดี ในความหมายของ Nice Guy · เขาปฏิเสธคนได้ · เขาพูดความเห็นต่างได้ · เขาไม่ตอบ message ทุก 5 นาที. และเอกไม่ใช่ผู้ชายแข็ง ในความหมาย toxic · เขาแสดงอารมณ์ได้ · เขายอมรับว่าผิด · เขาจับไหล่เพื่อนเมื่อเพื่อนเศร้า. เอกคือผู้ชาย grounded · ตรงกลางที่ผู้ชายไทยส่วนใหญ่ไม่รู้ว่ามีอยู่.
และในวันนั้นเอกมีแฟนมาแล้ว 3 ปี · มาร์คเพิ่งเลิกกับแฟนคนที่ 4 ในรอบ 7 ปี.
งานวิจัย Brené Brown ที่เปลี่ยนความเข้าใจเรื่อง vulnerability
มีงานวิจัยของ Brené Brown ที่ University of Houston · ใช้เวลากว่า 10 ปีศึกษาเรื่อง vulnerability · สิ่งที่เธอค้นพบทำให้เธอเองตกใจ.
คนที่มีความสัมพันธ์ที่แข็งแรงที่สุด ไม่ใช่คนที่ไม่เคยเจ็บ · เป็นคนที่กล้ายอมเจ็บ. คนที่กล้าพูดว่า ผมรู้สึก... · คนที่กล้าขอโทษ · คนที่กล้ายอมรับว่าผิด · คนที่กล้าบอกว่าฉันไม่รู้. ในวัฒนธรรมที่สอนผู้ชายว่า vulnerability = weakness · งานของ Brené Brown พลิกเรื่องนี้ทั้งหมด · vulnerability ไม่ใช่ weakness · เป็น courage ที่จำเป็นต่อการสร้าง deep connection.
งานวิจัยอีกชิ้นจาก David Buss ที่ University of Texas สำรวจคนกว่า 10,000 คนใน 37 ประเทศ · ผู้หญิงให้ความสำคัญกับ ความมั่นคงทางอารมณ์ มากกว่าหน้าตา. ความมั่นคงทางอารมณ์ในความหมาย Buss ไม่ได้แปลว่า ผู้ชายไม่มีอารมณ์ · แปลว่า ผู้ชายมีระบบที่ regulate อารมณ์ได้ · รู้สึกได้ พูดได้ ไม่ระเบิด ไม่ shut down. นี่คือ Healthy Masculinity ในมิติที่ผู้หญิงเลือก.
ผู้ชายที่กดทุกอารมณ์เหมือนมาร์คส่งสัญญาณ ว่างเปล่า · ผู้หญิงเข้าใกล้ก็เจอกำแพง. ผู้ชายที่เอาใจทุกอย่างเหมือน Nice Guy ส่งสัญญาณ ไม่มีจุดยืน · ผู้หญิงเข้าใกล้ก็เจอที่ว่างที่จะเดินทับ. ผู้ชาย grounded ส่งสัญญาณ มีตัวตน มีความรู้สึก มีจุดยืน · ผู้หญิงเข้าใกล้แล้วเจอคน.
Healthy Masculinity ไม่ใช่ขั้วใดขั้วหนึ่ง · เป็นทางที่ 3 ที่ผู้ชายไทยส่วนใหญ่ไม่ถูกสอน
หลังจากคุยกัน 6 เดือนมาร์คเริ่มลอง.
สัปดาห์แรกมาร์คเขียน 5 สถานการณ์ล่าสุดที่เขารู้สึกอึดอัด · ทุกครั้งเขา shut down · เงียบ ห่าง พูดน้อย. มาร์คเห็นชัดว่าตัวเองอยู่ขั้ว hyper-masculine · กดทุกอย่าง.
สัปดาห์ที่ 2 มาร์คฝึกพูด ผมรู้สึก... กับน้องสาวที่สนิทมากที่สุดในโลก · เขาเลือกประโยค ผมรู้สึกเหงาช่วงนี้ ตั้งแต่เลิกกับแฟน · 24 ชั่วโมงแรกเขาเก็บประโยคไว้ในโทรศัพท์ ส่งไม่ได้ · 48 ชั่วโมงต่อมาเขากดส่ง · น้องสาวตอบกลับใน 3 นาที · พี่ไม่เคยพูดแบบนี้เลยตั้งแต่จำความได้ · ขอบคุณนะที่บอก. มาร์คนั่งร้องไห้ในรถ 20 นาที · ครั้งแรกในรอบ 18 ปี.
เดือนที่ 2 มาร์คเริ่ม mission ใหม่ที่ไม่ใช่งาน · เริ่มเรียนเปียโนอาทิตย์ละ 6 ชั่วโมง · ครูสอนอายุ 65 พูดน้อยและตรง. มาร์คชอบ. เดือนที่ 3 มาร์คฝึกขอโทษเพื่อนสนิท 3 คนสำหรับเรื่องที่เขาเคยทำผิดและไม่เคยพูด · 1 ใน 3 คนน้ำตาคลอ · 2 คนตอบ ไม่เป็นไร แต่ขอบใจ.
เดือนที่ 7 มาร์คเริ่มเดทกับผู้หญิงคนใหม่ · เธอเป็นนักจิตวิทยา · ในการเดทครั้งที่ 3 เธอบอกว่า รู้สึกได้ว่าคุณคนละแบบกับผู้ชายส่วนใหญ่ที่เคยเจอ · มาร์คถามว่าต่างยังไง · เธอตอบ คุณตอบคำถามตรง · พูดความรู้สึกตรง · ไม่ปกปิดด้วยมุข · ไม่กลัวว่าฉันจะคิดยังไง. มาร์คนิ่ง · นั่นคือสัปดาห์แรกที่เขารู้ว่าการเปลี่ยนนี้คุ้ม.
มาร์คที่ผมเล่าให้ฟังตอนต้นบทวันนี้ยังคบกับผู้หญิงคนนั้นมา 14 เดือน · ไม่ได้แข็งน้อยลง ไม่ได้อ่อนแอลง · เพิ่งเป็นคนที่มีระบบ regulate อารมณ์ที่ทำให้ความสัมพันธ์ลึกได้.
สิ่งที่ทำได้ทันที · คืนนี้ก่อนนอน เขียน 5 สถานการณ์ล่าสุดที่คุณรู้สึกอึดอัด · ในแต่ละสถานการณ์ pattern คุณเป็นแบบไหน · กด/หาย/เย็นชา หรือ ยอม/เห็นด้วย/หาทางทำให้เขาไม่โกรธ. ใช้เวลา 20 นาที. คุณจะเห็นว่าตัวเองอยู่ขั้วไหน · ขั้วใดขั้วหนึ่งก็ไม่ใช่ Healthy.
ส่วน Healthy Masculinity 3 mode (grounded vs hyper vs absent) · vulnerability framework ของ Brené Brown · 50 บทเต็มของ frame การพัฒนาตัวเองที่ไม่ toxic ไม่ Nice Guy · มีรายละเอียดใน สิ่งที่ผู้ชายไม่เคยถูกสอน · 50 บท · 207 หน้า · งานวิจัย David Buss 10,000 คน 37 ประเทศ · ราคา 499 บาท จ่ายครั้งเดียวอ่านตลอดชีวิต. หรืออ่านบทความคู่กัน Nice Guy Syndrome · ทำไมผู้ชายดีถึงไม่มีแฟน.
คำถามที่พบบ่อย
Healthy Masculinity คืออะไร · ต่างจาก Toxic Masculinity ยังไง
Healthy Masculinity คือผู้ชายที่ grounded · มี frame ของตัวเอง รู้ว่าจุดยืนตัวเองคืออะไร พูดความรู้สึกได้ตรงโดยไม่ดราม่า · รับ conflict ได้ไม่ shut down ไม่ระเบิด · Toxic Masculinity คือผู้ชายที่กดทุกอารมณ์ ใช้ความก้าวร้าวแทนการสื่อสาร เชื่อว่าผู้ชายไม่ร้อง · แต่ที่ผู้ชายไทยส่วนใหญ่ไม่รู้คือมีอีกขั้วหนึ่ง · ผู้ชายอ่อนแอที่ไม่มี frame ใช้ความ nice เป็น strategy เพื่อให้ได้รับการยอมรับ · Healthy คือทางสายกลาง ไม่ใช่ขั้วใดขั้วหนึ่ง
ผู้ชายที่กดทุกอารมณ์แข็งแรงจริงหรือเปล่า
ตรงข้าม · งานวิจัย Brené Brown ที่ University of Houston ใช้เวลากว่า 10 ปีศึกษา vulnerability พบว่าคนที่มีความสัมพันธ์แข็งแรงที่สุดไม่ใช่คนที่ไม่เคยเจ็บ แต่เป็นคนที่กล้ายอมเจ็บ · การกดทุกอารมณ์คือการปิดระบบที่จำเป็นต่อการเชื่อมต่อกับคนอื่น · ผู้ชายที่ดูแข็งจริงๆ คือผู้ชายที่ระเบิดในที่ส่วนตัว ดื่มหนัก เป็นซึมเศร้าโดยไม่บอกใคร · นี่ไม่ใช่ความแข็งแรง เป็นการพรางตัว
ทำไมผู้ชายไทยส่วนใหญ่ติดอยู่ใน 2 ขั้วที่ไม่ healthy
เพราะถูกสอนมา 2 แบบเท่านั้น · จากพ่อ จากครู จากสื่อ · แบบที่ 1 ผู้ชายต้องแข็ง ห้ามร้อง ห้ามอ่อนแอ ใช้ความก้าวร้าวเพื่อแสดงอำนาจ · แบบที่ 2 ผู้ชายต้องดี ต้องสุภาพ ต้องเอาใจ ห้ามขัดผู้หญิง · ไม่มีใครสอนทางที่ 3 · ทั้งที่งานวิจัย David Buss ใน 37 ประเทศพบว่าผู้หญิงเลือกผู้ชายที่ grounded ที่มีความมั่นคงทางอารมณ์ ไม่ใช่ผู้ชายแข็งหรือดี
ผู้ชายที่ grounded สังเกตได้ยังไง · 4 พฤติกรรมที่ต่างจาก 2 ขั้ว
1 พูดความเห็นตัวเองตรงโดยไม่ขอโทษ ไม่ก้าวร้าว · 2 ปฏิเสธสิ่งที่ไม่ตรงค่าได้โดยไม่กลัวเสียคน · 3 ยอมรับว่าผิดเมื่อผิด ไม่หา excuse ไม่ defensive · 4 รับ conflict ได้โดยไม่ shut down ไม่ระเบิด · 4 พฤติกรรมนี้ส่ง signal ว่าผู้ชายมี internal locus of control · ไม่ต้องพึ่งการ approve จากคนอื่นเพื่อรู้สึกว่าตัวเองมีค่า
Vulnerability หมายถึงผู้ชายต้องร้องไห้ทุกครั้งที่เศร้าใช่ไหม
ไม่ใช่ · Vulnerability คือการกล้ายอมรับและสื่อสารความรู้สึกตรงๆ ไม่ใช่การ overshare หรือทำดราม่า · ตัวอย่าง · บอกแฟน ผมรู้สึกเหงาเมื่อคุณยุ่ง ไม่ใช่บ่นและตำหนิ · บอกพ่อ ผมเสียใจที่เราไม่ได้คุยกัน 5 ปี ไม่ใช่กดไว้และห่างเหิน · Brené Brown บอกว่า vulnerability ไม่ใช่ weakness แต่เป็น courage ที่จำเป็นในการสร้าง deep connection · ผู้ชาย grounded ใช้ vulnerability เป็นเครื่องมือ ไม่ใช่อาวุธ
ใช้เวลานานเท่าไหร่จากผู้ชาย toxic หรือ Nice Guy ไปสู่ผู้ชาย grounded
12-24 เดือนถ้าทำจริงจัง · เพราะ pattern ที่สร้างมา 20-30 ปีไม่เปลี่ยนใน 3 เดือน · 90 วันแรกคือการเห็น pattern · 90 วันที่ 2 คือการฝึก response ใหม่ในสถานการณ์ที่เคย trigger response เก่า · เดือนที่ 7-12 คือการที่ response ใหม่กลายเป็น default · เดือนที่ 12-24 คือการที่ identity เปลี่ยนจริง · ตัวคุณเองกับคนรอบข้างจะเห็นความต่าง
ถ้าเป็น Nice Guy แล้วเปลี่ยนเป็น grounded จะเหมือนกลายเป็นคนเย็นชาไหม
ไม่ · grounded ไม่ใช่ avoidant · grounded ไม่ใช่ก้าวร้าว · ความต่างคือ Nice Guy ใจดีเพราะกลัวเสียคน · grounded ใจดีเพราะเลือกที่จะใจดี · พฤติกรรมเดิมยังอยู่ได้ คุณยังช่วยคนได้ ยังใส่ใจได้ ยังตอบ message ได้ · แต่ทำเพราะอยากทำ ไม่ใช่หวังผล ไม่ใช่กลัวว่าถ้าไม่ทำคนจะไม่รัก · พลังงานต่างกัน ผู้หญิงและคนรอบข้างสัมผัสได้